Kısa yanıt
Merdiven hesabı kat yüksekliğini eşit rıhtlara bölerek başlar: rıht sayısı = kat yüksekliği ÷ hedef rıht yüksekliği (tam sayıya yuvarlanır, rıht 15–18 cm aralığında kalacak şekilde). Basamak genişliği konfor formülü 2r + b ≈ 60–64 cm ile bulunur. Örneğin 300 cm kat yüksekliği 17 rıhta bölünürse rıht 17,6 cm, basamak 26–28 cm olur. Planda merdiveni dikdörtgen ve dizi komutlarıyla çizip çıkış yönünü okla gösterirsiniz.
Temel terimler
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Rıht (r) | İki basamak arasındaki düşey yükseklik |
| Basamak / ayak izi (b) | Basılan yüzeyin yatay derinliği |
| Kol | İki sahanlık arasındaki basamaklar |
| Sahanlık | Kollar arasındaki düz dinlenme alanı |
| Merdiven genişliği | Kolun net genişliği |
Adım adım hesap
01Kat yüksekliğini alın
Bitmiş döşemeden bitmiş döşemeye yüksekliği ölçün. Örnek: 300 cm.
02Rıht sayısını bulun
Hedef rıhtı (ör. 17,5 cm) seçip bölün: 300 ÷ 17,5 = 17,1 → 17 rıht.
03Gerçek rıhtı hesaplayın
300 ÷ 17 = 17,65 cm. Tüm rıhtlar eşit olmalıdır.
04Basamağı bulun
2r + b = 63 cm alınırsa b = 63 − 2 × 17,65 = 27,7 cm → 28 cm.
05Kol uzunluğunu hesaplayın
Basamak sayısı rıht sayısından bir eksiktir: 16 × 28 = 448 cm. Tek kola sığmıyorsa sahanlıklı iki kol düşünün (ör. 8 + 8 basamak).
| Kat yüksekliği | Rıht sayısı | Rıht (cm) | Basamak (2r + b = 63) |
|---|---|---|---|
| 270 cm | 16 | 16,9 | 29 cm |
| 280 cm | 16 | 17,5 | 28 cm |
| 300 cm | 17 | 17,6 | 28 cm |
| 320 cm | 18 | 17,8 | 27 cm |
Bu hesap konfor formülüne dayanan bir ön boyutlandırmadır. Konut, ortak kullanım ve kaçış merdivenleri için en fazla rıht, en az basamak ve merdiven genişliği imar ve yangın yönetmeliklerinde ayrıca belirlenir; projede yürürlükteki yönetmeliği esas alın.
Merdiveni planda çizmek
01Kolu çizin
Kolun dış hattını
dikdörtgen(RECTANG) ile çizin:RECTANG 0,0 4480,1200(448 cm × 120 cm).02Basamak çizgilerini dizin
İlk basamak çizgisini
çizgi 280,0 280,1200ile çizipdizi(ARRAY) ile çoğaltın:ARRAY 1 15 280 0(1 satır, 15 sütun, 280 mm aralık).03Çıkış yönünü gösterin
Kolun ortasından bir çoklu çizgi (PLINE) ve ok ile çıkış yönünü, başlangıca "ÇIKIŞ" yazısını ekleyin.
04Kesme çizgisini ekleyin
Kat planında merdiven yaklaşık kesit yüksekliğinde (genellikle 1 m civarında) eğik bir kesme çizgisiyle kesilir; çizginin üstünde kalan basamakları kesikli gösterin (
LINETYPE DASHED).05Ölçülendirin
Kol genişliğini, basamak sayısını ve ölçüsünü yazın: "17 × 17,65 / 28".
Sık sorulan sorular
En yaygın konfor formülü 2r + b ≈ 60–64 cm'dir; r rıht yüksekliği, b basamak genişliğidir. 17,5 cm rıht için basamak yaklaşık 28 cm olur.
17,5 cm hedef rıhtla 17 rıht gerekir (300 ÷ 17 = 17,65 cm). Basamak sayısı rıht sayısından bir eksiktir: 16 basamak.
Konfor için 15–18 cm arası yaygındır. Yapı türüne göre azami değerler imar ve yangın yönetmeliklerinde belirlenir; projede yürürlükteki yönetmeliği kontrol edin.